Một trong những chứng bệnh nguy hiểm về xương khớp là gai cột sống, bệnh không chỉ gây ra những đau nhức mà còn có thể dẫn tới những biến chứng nguy hiểm khiến người bệnh mất khả năng đi lại. Cùng tìm hiểu những vấn đề cần biết về gai cột sống và những nguyên nhân, triệu chứng của bệnh gai cột sống lưng cổ.
Bệnh gai cột sống là gì?
Gai cột sống hay còn gọi là gai canxi là sự hình thành của những vôi gai bất thường trên các đốt sống gây cản trở vận động. Bệnh thường xảy ra ở nam giới ở độ tuổi từ 35 đến 60.
Khi xương cột sống bị những tổn thương như rạn, nứt, dây chằng dọc bị co dãn cơ thể hình thành lên cơ chế tự làm lành và bù đắp sẽ vô tình tạo lên gai khiến cột sống hoạt động khó khăn.
Theo y học cổ truyền thì gai cột sống là sự nhô ra của cột sống do các khí độc hại thẩm thấu vào cột sống.
Bệnh gai cột sống ở giai đoạn đầu thường có triệu chứng rõ ràng và rất khó nhận biết, đa phần người bệnh khi ở giai đoạn nặng mới phát hiện bệnh điều này dẫn đến quá trình điều trị gặp khó khăn.
Ngoài ra gai cột sống còn được cho là biến chứng của thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm và một số trường hợp còn do di truyền dẫn tới hình thành gai bẩm sinh.
Nguyên nhân dẫn đến gai cột sống
Bệnh gai cột sống thường là hậu quả của các bệnh lý về xương khớp, tuy nhiên một số nguyên nhân do sự tác động từ yếu tố bên ngoài hoặc do thoái quen sinh hoạt thiếu khoa học và làm việc hàng ngày cũng có nguy cơ dẫn đến bệnh gai cột sống.
Những nguyên nhân gây ra gai cột sống như sau:
– Do di truyền: yếu tố di truyền thường gặp ở nam giới, khi trong gia đình có người mắc bệnh thì cũng có nguy cơ di truyền bệnh cho đời sau.
– Do tuổi tác: Bệnh gai cột sống hay gặp ở người bệnh có độ tuổi từ 35 đến 60 tuổi.
– Do viêm xương khớp: vi khuẩn viêm nhiễm sẽ làm các mô xương, sụn bị tổn thương, kích thích cột sống sản sinh ra canxi hình thành lên xương thừa trên bề mặt tạo thành gai cột sống.
– Do bị chấn thương cột sống: khi người bệnh bị chấn thương do tai nạn sẽ rất dễ làm cột sống bị rạn nứt tạo điều kiện cho gai canxi hình thành.
– Do dãn dây chằng: Hay gặp ở người bệnh thường xuyên vận động mạnh, hoạt động thể thao quá sức, không đúng tư thế dẫn tới dây chằng bị co dãn thường xuyên.
– Do lao động và làm việc không đúng cách: Bệnh gai cột sống cũng hay gặp ở người bệnh thường xuyên lao động chân tay, mang vác vật nặng không đúng cách, quá sức. Ngoài ra còn xảy ra với người bệnh thường xuyên ngồi lâu một tư thế, lười vận động.
– Do thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể lớn sẽ làm áp lực lên xương cột sống gia tăng làm tăng nguy cơ mắc bệnh gai cột sống.
– Thường xuyên sử dụng chất kích thích: các chất kích thích như: rượu, bia, thuốc lá,.. Sẽ hút các dưỡng chất cần thiết cung cấp cho cột sống rất dễ hình thành lên gai vôi.
– Do biến chứng của các bệnh về xương khớp: như thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm,..
Triệu chứng của gai cột sống
Ở giai đoạn đầu bệnh gai cột sống sẽ không có những triệu chứng rõ ràng và rất dễ khiến người bệnh nhầm tưởng sang các chứng bệnh đau nhức xương khớp thông thường. Biểu hiện rõ rệt nhất của gai cột sống là đau nhức ở các vùng cột sống có sự vận động nhiều như cổ và lưng
Bệnh gai cột sống lưng gây ra các chứng đau lan từ vùng thắt lưng sang các khu vực mông chân, hoặc đối với người bệnh gai cột sống cổ cơn đau sẽ lan sang vùng vai gáy, cánh tay và ngón tay
Những triệu chứng điển hình của bệnh gai cột sống như sau:
– Cơ thể thường xuyên mệt mỏi, ngáp nhiều, có thể bị hoa mắt chóng mặt.
– Ngồi lâu thường xuyên tê bì tay chân, khi ngủ rất dễ bị sái và gặp đau mỏi mỗi buổi sáng.
– Đau nhức tê mỏi vùng bị gai, cơn đau sẽ lan sang tứ chi làm tay chân bị yếu đi, khó dùng lực mạnh.
– Cơn đau sẽ xuất hiện với tần suất liên tục, chân tay thường xuyên tê buồn.
– Khi gai chèn ép vào rễ thần kinh sẽ làm tê liệt các dây thần kinh khiến người bệnh đi lại đau nhức, bắp cơ ở các chi có dấu hiệu teo nhỏ do thiếu dưỡng chất.
– Gai hình thành có thể làm hẹp ống sống, chèn ép tủy sống gây rối loạn chức năng vận động và sinh lý
– Gai mọc sau có thể làm cột sống bị dị tật khiến người bệnh bị còng hoặc vẹo.
– Người bệnh thường xuyên bị run tay hoặc chân, mất cảm giác, các khớp có thể bị sưng đỏ do viêm nhiễm.
– Trường hợp bệnh nặng người bệnh có thể bị liệt nửa người mất khả năng đi lại.
Các loại gai cột sống
Cột sống là hệ thống xương trụ cột của cơ thể, trải dài từ cổ xuống thắt lưng và có tác dụng như một giá đỡ giúp con người hoạt động một cách bình thường. Người bình thường cột sống sẽ bao gồm 33 đốt xương chia làm 3 vùng là cổ từ C1 đến C7, ngực từ T1 đến T12, và lưng từ L1 đến L5.
Bệnh gai cột sống có thể xuất hiện ở bất kỳ đốt sống nào trên cột sống, tuy nhiên thường gặp nhất là gai đốt sống cổ và gai đốt sống lưng. Gai thường mọc ở mặt trước của cột sống, một số trường hợp nguy hiểm gai mọc sau cột sống sẽ chèn ép tủy sống và rễ thần kinh dẫn tới các biến chứng nguy hiểm.
Gai cột sống lưng
Cột sống vị trí thắt lưng là nơi chịu áp lực lớn nhất của xương cột sống, cơ thể vận động đều có tác động đến cột sống thắt lưng. Những cơn đau do gai cột sống lưng gây ra thường xuất hiện liên tục ảnh hưởng đến sinh hoạt và làm việc của người bệnh.
Gai cột sống lưng là gì?
Là hiện tượng hình thành gai ở vị trí đốt sống từ L1 đến L5 thường mắc phải ở 2 đốt L4 L5 dẫn tới đĩa đệm giảm tiết nước cho nhân nhầy.
Ngoài ra gai cột sống lưng còn được định nghĩa là khi các đốt sống thắt lưng bị thoái hóa lâu ngày dễ dàng bị tổn thương do ngoại lực dẫn tới rạn, nứt canxi từ cột sống sản sinh ra tạo thành các ở vôi hóa hình thành lên gai.
Nguyên nhân gai cột sống lưng
Gai cột sống lưng có thể do những nguyên nhân sau đây gây ra:
– Lao động ngồi làm việc sai tư thế
– Thường xuyên mang vác vật nặng quá sức dẫn tới dãn dây chằng vùng thắt lưng.
– Người bệnh mắc bệnh thoái hóa đốt sống lưng biến chứng thành.
– Gặp tai nạn rạn nứt xương.
– Ngoài ra còn những yếu tố như di truyền, cân nặng, viêm nhiễm đĩa đệm, viêm các khớp,…
Triệu chứng của gai cột sống lưng
- Đau vùng thắt lưng với cường độ nhẹ và thường hết sau khi người bệnh nghỉ ngơi.
- Quay người thường có dấu hiệu đau mỏi, buổi sáng khi thức dậy sẽ ê ẩm vùng thắt lưng.
- Khô khớp thường xuyên, cơ thể dễ mệt mỏi khi làm việc.
- Khó mang vác vật nặng do căng cứng cơ và những cơn đau.
- Gai ở cột sống thắt lưng có thể chèn ép dây thần kinh tọa dẫn tới người bệnh có thể kèm theo dấu hiệu đau nhức lan tỏa xuống mông, hông, bắp chân
Gai cột sống thắt lưng có nguy hiểm không?
Gai cột sống lưng được chia làm 2 thể là gai mọc trước và gai mọc sau. Gai thường xuất hiện ở phía trước nên sẽ không gây nguy hiểm chèn ép rễ thần kinh và tủy sống, do đó ít xảy ra các biến chứng.
Khi gai được hình thành sẽ ảnh hưởng tới phần sụn và mô mềm, hoặc dây chằng nên sẽ gây đau nhức vùng thắt lưng mỗi khi người bệnh vận động.
Ngoài ra nếu do vận động quá mạnh hoặc gặp tai nạn đột ngột có thể làm vỡ gẫy gai gây chèn làm tắc các rễ thần kinh dẫn tới hiện tượng tê mỏi tay chân, vận động có thể bị hạn chế.
Gai cột sống cổ
Gai cột sống cổ là chứng bệnh thường gặp ở nước ta, sẽ làm cho người bệnh có những triệu chứng ban đầu như: cứng cổ, ngứa nóng vùng gai gáy, cúi đầu hoặc xoay đầu khó khăn. Gai cột sống cổ có thể mọc ở 3 vị trí như sau:
– Gai mọc ở phía sau: gai sẽ chèn ép vào tủy sống và rễ thần kinh dẫn đến bệnh rối loạn tiền đình, gây ra các chứng như: hoa mắt chóng mặt, nhức mỏi đầu, cổ có dấu hiệu bị co rụt.
– Gai mọc sang 2 bên: gai mọc theo chiều ngang sẽ chèn ép thần kinh thực vật khiến cơn đau làn từ cổ sang phần vai gáy, thậm chí có thể lan sang cánh tay cổ tay.
– Gai mọc về phía trước: đây là trường hợp hiếm gặp của gai cột sống, khi gai hình thành phía trước sẽ dẫn tới người bệnh thường xuyên có cảm giác khó thở, hô hấp không đều.
Gai cột sống cổ là gì?
Gai cột sống cổ là bệnh lý do sự hình thành bất thường của gai trên thân đốt sống cổ, thông thường khi gai hình thành ở cổ vai gáy, một số trường hợp người bệnh có dấu hiệu đau đầu, hoa mắt chóng mặt, mất ngủ, suy giảm trí nhớ.
Nguyên nhân gây ra gai cột sống cổ
- Di truyền: nếu người nhà bệnh nhân bị gai đốt sống thì con cái sinh ra cũng có tỉ lệ mắc bệnh.
- Thường xuyên mang vác vật nặng sẽ dẫn tới hiện tượng co dãn dây chằng làm dây chằng mất đi sự dẻo dai đàn hồi sẽ làm hình thành gai vôi ở dây chằng.
- Tai nạn: người bệnh thường xuyên gặp phải tại nạn có thể dẫn đến rạn, nứt xương cột sống cổ, canxi sẽ theo vết rạn nứt tràn ra tạo thành vùng vôi canxi gai hóa được hình thành
- Ngồi một chỗ lâu hay gặp ở những bệnh nhân làm việc trong văn phòng.
- Thường xuyên ngồi cúi sử dụng điện thoại di động cũng có khả năng dẫn đến gai đốt sống cổ.
Triệu chứng của gai cột sống cổ
Bệnh gai cột sống cổ sẽ có những dấu hiệu nhận biết như sau:
– Đau nhức xuất hiện liên tục ở vùng cổ.
– Cơn đau sẽ lan sang vai gáy dẫn tới cổ vai gáy thường xuyên nhức mỏi.
– Tê nóng ra cánh tay cổ tay, có thể lan xuống cánh tay.
– Quay phải trái hoặc lên xuống cổ khó khăn, khi thức dậy thường có cảm giác căng cơ vùng cổ và gáy.
– Hoa mắt chóng mặt, buồn nôn có thể gây ra chứng mất ngủ.
– Có thể chèn ép dây thần kinh thực vật làm người bệnh có dấu hiệu rối loạn cảm giác các ngón tay, một số trường hợp các khớp tay thường xuyên sưng nóng.
– Ù tai, đau nửa đầu kéo lên đỉnh đầu, có dấu hiệu của suy giảm trí nhớ.
Gai cột sống ngực
Gai cột sống ngực xảy ra ở các đốt sống T1 đến T12 được xem là trường hợp ít xảy ra nhất của gai cột sống.
Triệu chứng của gai cột sống ngực
Bệnh gai cột sống ngức nguyên nhân triệu chứng cũng giống như gai cột sống cổ chỉ khác ở vị trí đau nhức. Ngoài ra còn một số dấu hiệu đặc trưng khác như:
– Phần lưng trên có thể bị nhô ra hơn so với người bình thường
– Nếu gai mọc ở vị trí phía trong sẽ gây ra biến chứng nguy hiểm chèn ép vào cơ quan nội phủ như tim, phổi, gan.
– Ngoài ra ở một số trường hợp sẽ đau 2 bên bả vai, nhức mỏi vùng xương sườn, cúi người khó khăn do gặp nhức mỏi lưng thường xuyên.
Cách phòng bệnh gai cột sống
Bệnh gai cột sống là căn bệnh khó chữa, mà biến chứng gây ra lại hết sức nguy hiểm, do đó người bệnh nên có những biện pháp ngăn ngừa bệnh một cách hợp lý nhất. Dựa trên những nguyên nhân gây bệnh mà sẽ có những biện pháp phòng ngừa bệnh như sau.
Thay đổi tư thế sinh hoạt và làm việc
Tư thế sinh hoạt và làm việc không khoa học là một nguyên nhân chính gây ra bệnh gai cột sống cổ, vì thế để ngăn ngừa bệnh cần có những phương pháp hợp lý để điều chỉnh tư thế hàng ngày.
Nên ngồi đúng tư thế
Đối với những người bệnh thường xuyên phải ngồi một chỗ đặc biệt là những thợ thủ công hoặc dân văn phòng thì cải thiện tư thế ngồi đúng cách rất quan trọng. Nên thực hiện những phương pháp hoạt động sau trong khi ngồi:
– Thay đổi tư thế ngồi liên tục để tránh các hiện tượng căng cứng cơ, khô khớp.
– Thường xuyên giải lao tại chỗ hoặc đứng dậy đi lại.
– Khi ngồi làm việc không nên cúi quá thấp cổ, tư thế ngồi thẳng lưng.
– Có thể thực hiện một số động tác gập người xoay người một cách nhẹ nhàng mỗi khi có hiện tượng mỏi ở các đốt sống lưng và cổ.
Nghỉ ngơi đúng tư thế
– Không nên nằm ngủ ở những tư thế quá vặn người
– Nên ngủ ở đệm có độ mệm vừa đủ không nên quá cứng hoặc quá mềm.
– Tránh làm những công việc như: đọc sách, xem ti vi, nghịch điện thoại,.. để có một giấc ngủ sâu hơn.
Có chế độ dinh dưỡng khoa học để phòng bệnh gai cột sống
Nên cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết cho xương khớp bằng chế độ dinh dưỡng đúng cách hàng ngày.
Để phòng ngừa gai cột sống người bệnh nên bổ sung các loại dưỡng chất như:
– Canxi: đây là dưỡng chất chủ yếu cho xương, lượng canxi vừa đủ mỗi ngày sẽ giúp cột sống chắc khỏe.
– Axit béo omega 3: là axit béo hòa tan cho nên omega 3 ngoài tốt cho cơ thể còn giúp các mô, sụn phòng ngừa hình thành gai.
– Các vitamin: nên bổ sung các loại vitamin A, B, E giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng, tăng cường hấp thu dưỡng chất và loại bỏ các tạp chất có hại ra khỏi cơ thể.
Thực phẩm nên tránh
Để phòng ngừa bệnh gai cột sống hiệu quả nhất người bệnh nên tránh các loại thự phẩm như sau:
- Không nên sử dụng các loại chất kích thích có hại cho sức khỏe như: rượu, bia, thuốc lá,..
- Nên tránh sử dụng các loại đồ ăn nhanh như: xúc xích, gà rán, đồ chiên nóng.
- Hạn chế sử dụng các loại thực phẩm khó tiêu như: nội tạng động vật, đồ ngọt, các loại mỡ động vật,..
Nên khám và chữa bệnh gai cột sống ở đâu?
Hiện nay gai cột sống càng có dấu hiệu phổ biến ở nước
ta, tuy nhiên hầu hết người bệnh đều hoang mang lo sợ, một số trường hợp do chủ
quan không điều trị bệnh sớm dẫn đến các biến chứng nguy hiểm đáng tiếc xảy ra.
Với sự phát triển của y học cổ truyền đặc biệt là Đông y đã đem lại những hy vọng
đối với người bệnh xương khớp đặc biệt là bệnh gai cột sống.
Đông y đang là sự lựa chọn vô cùng an toàn và thông minh của người bệnh, do cơ chế điều trị hoàn toàn lành tính không gây tác dụng phụ. Không giống như các sản phẩm Tây y thì Đông y sẽ đánh sâu vào căn nguyên gốc rễ của bệnh, loại bỏ các tạp chất canxi dư thừa, điều trị bệnh gai cột sống tận gốc.
Tuy nhiên không phải người bệnh nào cũng biết địa điểm khám và chữa bệnh gai cột sống bằng Đông y uy tín, do hiện nay nhiều cơ sở mở tràn lan, không có giấy phép đã dẫn tới tâm lý người bệnh hoang mang không biết nên khám ở đâu để đảm bảo?
Khám gai cột sống ở bệnh viện nào
Với Đông y thì điều trị bệnh gai cột sống sẽ diễn ra trong thời gian dài, rất dễ để người bệnh tâm lý chán nản, không theo hết liệu trình điều trị. Ngoài điều trị bằng Đông y ra nếu tình trạng bệnh có dấu hiệu nặng người bệnh có thể đến các bệnh viện lớn uy tín hàng đầu nước ta được liệt kê dưới đây
Khoa xương khớp bệnh viện Bạch Mai Hà Nội
Địa chỉ: 78 Giải Phóng – Phương Mai – Đống Đa – Hà Nội
Đây là cơ sở y tế được coi là lớn bậc nhất nước ta, với thiết bị y tế tân tiến, đội ngũ bác sĩ lành nghề và không ngừng học hỏi đã giúp người bệnh có điều kiện khám và điều trị bệnh gai cột sống tốt nhất.
Khoa xương khớp bệnh viện Việt Đức Hà Nội
Địa chỉ: 40 Tràng Thi – Hàng Bông – Hoàn Kiếm – Hà Nội.
Cơ sở y tế uy tín điều trị bệnh gai cột sống hiệu quả không thể không nhắc đến bệnh viện Việt Đức. Với những thiết bị y tế được đầu tư và bắt kịp với y học quốc tế, bên cạnh đó với đội ngũ y bác sĩ thuộc khoa xương khớp của bệnh viện đã được đào tạo bài bản từ nước ngoài. Bệnh viện Việt Đức đã khẳng định tên tuổi của mình trong việc điều trị bệnh gai cột sống hiệu quả.
Khoa xương bệnh viện đại học Y Hà Nội
Nằm tại: số 1 Tôn Thất Tùng – Trung Tự – Đống Đa – Hà Nội.
Khoa xương khớp của bệnh viện luôn tiếp nhận và phát triển những kỹ thuật y học tiên tiến và hiện đại nhất để điều trị cho bệnh nhân.
Ngoài ra bệnh viện có có đầy đủ các khoa, phòng chức năng để hỗ trợ tối đa bệnh nhân sau phẫu thuật.
Các biện pháp điều trị bệnh Gai cột sống
- Điều trị gai cột sống đem lại hiệu quả tốt cần kết hợp nhiều biện pháp khác nhau như châm cứu, vật lý trị liệu cùng với tập thể dục thường xuyên.
- Các biện pháp điều trị bảo tồn như mát-xa, vật lý trị liệu bằng hồng ngoại, sóng ngắn, điện xung, tập phục hồi chức năng cũng đem lại hiệu quả tích cực
- Các thuốc giảm đau kháng viêm không steroid hoặc corticoid, vitamin, thuốc giãn cơ dùng làm giảm triệu chứng tạm thời. Các dụng cụ nâng đỡ như nẹp cổ cũng giảm bớt gánh nặng lên các đốt sống bị bệnh
- Phẫu thuật được chỉ định nhằm mục đích giảm chèn ép thần kinh gây ra tê tay, chân, rối loạn đại tiểu tiện. Dù vậy thì phẫu thuật không đảm bảo các gai xương sẽ mất đi hoàn toàn. Vì vậy, bệnh nhân cần tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ để phát hiện và xử trí diễn tiến xấu kịp thời
Mayo Clinic Việt Nam 